گرگوريو پريرا فيدالگو ( مترجم : پروين حكمت )

32

گزارش سفير كشور پرتغال در دربار سلطان حسين صفوى ( فارسى )

كمتر از آن شماره‌اى است كه در قراردادهاى قبلى قيد شده بوده است . سرانجام سفير پرتغال موفق شد تنها نيمى از آن مبلغ را دريافت نمايد . نايب السلطنه وقوف كامل داشت كه به تعهداتش جامه عمل نپوشانيده است و در دستورالعملى كه در تاريخ بيستم مارس 1696 براى گرگوريو پريرا فيدالگو فرستاد دلايل ويژه‌اى را كه براى توجيه عمل خود لازم مىديد ، برشمرده بود . « 1 » نه اينكه نخواهد به تعهد سنگينى كه شاه ايران به او تحميل كرده بود وقعى ننهد و بيست فروند كشتى جنگى ذكر شده در موافقت‌نامه را در عمليات وارد نكند ، برعكس او تمام كوشش خود را به كار برده بود ولى به نتيجه نرسيده بود . نايب السلطنه ضمن گزارشى كه در دسامبر 1695 خطاب به پدروى دوم ، پادشاه پرتغال فرستاد . چنين نوشت : گرچه او ( شاه ايران ) از من تقاضاى بيست فروند كشتى جنگى سه دكله براى اين لشكركشى نموده است و با وجوديكه ايالت گوآ بشدت با كمبود كشتى و افراد و پول مواجه است ، با اين حال من بزرگترين ناوگان جنگى را كه نيروهاى ما قادر به تهيه آن بوده‌اند فراهم آورده‌ام « 2 » . او پيش‌بينى كرده بود كه بتواند چهار فروند كشتى جنگى سه دكله ، يك كشتى بادبانى بزرگ و يك كشتى حامل مواد آتش‌زا و شش قايق جنگى گسيل دارد « 3 » و براى تهيه وجوه لازم جهت اين تداركات اقدام به فروش امتيازات و القاب متعلق به اعضاى وابسته به گروه مسيحيان نموده بود ، منتهى تعداد خريداران بسيار اندك بود و تازه آنها هم با قيمت‌هاى بسيار نازل آماده خريد امتيازات بودند و همين باعث شد كه بفكر افزايش ماليات بر تنباكو بيفتد . « 4 » ناوگان جنگى كه در سال 1696 عازم خليج‌فارس شد كمتر از آن چيزى بود كه كنت دوويلاورد تصور كرده بود قادر به گردآورى آن است . اين ناوگان در آخر شامل سه كشتى جنگى سه دكله بود كه يكى از آنها به علت بادهاى مخالف

--> ( 1 ) - Instrucao پاراگراف 32 صفحه 111 . ( 2 ) - Livros das Moncoes جلد 60 . ( 3 ) - ايضا ( نايب السلطنه خطاب به كنسول حكومت هند در تاريخ ژانويه 1696 ) . ( 4 ) - Cunha Rivara صفحه 225 .